iliasbountouris

Τα γραπτά του

    /         /         /    

Ο Ελαιουργός

Ο Ελαιουργός





Μόλις μπήκε, πήρε μια βαθιά ανάσα..
Η μυρωδιά, αυτή η γνώριμη μυρωδιά της ελιάς, σχεδόν σου έκαιγε τα ρουθούνια.
Πήρε κι άλλη μια ανάσα, πιο βαθιά, να την χορτάσει.
Κοίταξε γύρω.
Όλα ήταν όπως τα άφησε πέρισυ.
Το αλώνι, τα λιθάρια, το πιεστήριο, τα στοιβαγμένα σακκιά..
Κάθε Νοέμβρη, άστραφτε ολόκληρος ο Φανούρης.
Μπορεί να το είχε πάρεργο μα, σαν Λιοτριβιάρης, καμάρωνε πολύ.
Και πώς να μην καμαρώνει..
Αφού ήταν αυτός, που αξιοποιούσε τον καρπό του ιερού ετούτου δέντρου.
- Οι Αθηναίοι θεωρούσαν την ελιά, δώρο της θεάς Αθηνάς στην πόλη,
του είπε με στόμφο  ο δάσκαλος μια φορά,
σαν ήρθε κι εκείνος στο ελαιοτριβείο του Φανούρη να βγάλει το λάδι του.
- Κατά τον Παυσανία άλλωστε, η δεύτερη ήμερος ελαία φύτρωσε στην Ακαδημία Πλάτωνος
  και γι’ αυτό παιδί μου, η περιοχή ονομάζεται Ελαιών.
  Η ελιά βέβαια, ήταν γνωστή στους αρχαίους Έλληνες από το 4000 π.Χ,
  κατάλαβες Φανούρη πόσο σπουδαία εργασία κάνεις..;

Έτριξε πίσω του η βαριά πόρτα καθώς την έκλεισε..

Οι βοηθοί έπρεπε να συμμαζέψουν, σε λίγο θα έφερναν τις πρώτες ελιές από τον ελαιώνα,
να καθαρίσουν τα πιθάρια, να λαδώσουν την πρέσα,
να ταΐσουν τα βόδια που θα τραβούσαν τα σχοινιά..
Ήταν καλή η χρονιά εφέτος, έγερναν οι κλάρες από το βάρος.
Πολύτιμο το ελαιόδεντρο, σκέφτηκε, τίποτα από αυτό δεν πάει χαμένο.
Ο καρπός γίνεται λάδι, τα φύλλα και τα κλαδιά τροφή για τα ζώα και ο κορμός,
χρησιμοποιείται στην επιπλοποιία και στην ξυλογλυπτική  ή και για καύση.
Όσο για την συγκομιδή της ελιάς, ε αυτή, δεν ήταν δα και τόσο δύσκολη.
Σε κάποιες περιοχές, τις συλλέγουν με το χέρι,
σε κάποιες άλλες, συνήθως στη δυτική Ελλάδα και στο Ιόνιο,
στρώνουν τα ελαιόπανα και τις αφήνουν να πέσουν …μόνες τους
ενώ αλλού, τις ρίχνουν κάτω με ραβδιά ή με χτένια.
Ύστερα, ο καρπός της ελιάς πρέπει να μεταφερθεί στο ελαιοτριβείο μέσα σε 2 ημέρες.

Μα να, ο πρώτοι καλλιεργητές έφτασαν κιόλας!
Το λιοτρίβι ήταν σχεδόν έτοιμο, βγήκε ο Φανούρης να τους καλωσορίσει.
Ξεφόρτωναν εκείνοι τα γαϊδουράκια, τα σακιά ξεχείλιζαν από ώριμες ελιές.
Έβαλαν στα ζώα να φάνε και, με γέλια και πειράγματα, μπήκαν μέσα.
Οι βοηθοί στον ελαιόμυλο, έπιασαν αμέσως δουλειά.
Οι πρώτοι άδειασαν τις ελιές στο πέτρινο αλώνι.
Ένας γέροντας, έζεψε το βόδι που θα γύριζε τις μυλόπετρες για να σπάσει ο καρπός.
Κάποιοι άλλοι, έπαιρναν με σέσουλες τον μαλακό πολτό από το αλώνι,
σβέλτα γέμιζαν σε λεπτές στρώσεις τα τρίχινα σακιά
και τα χτύπαγαν με ένα πλατύ ξύλο για να πάει παντού ο πολτός.
Ο πιο επιδέξιος, μετέφερε και έστρωνε τα γεμάτα σακιά κάτω από το βαρύ πιεστήριο.
Για να πατήσει όμως αυτό, έπρεπε να γυρίσει μία τεράστια βίδα.
Έτσι, ο γέροντας, έζεψε και το δεύτερο βόδι.
Κατεβαίνοντας αργά η πρέσα, τα παιδιά του Φανούρη έφερναν ζεστό νερό από το καζάνι
και έριχναν επάνω στα σακκιά χωρίς να χασομερούν λεπτό,
για να εξαχθεί το λάδι, ο πολτός έπρεπε οπωσδήποτε να μαλακώσει κι άλλο.
- Άντε κουνηθείτε, φώναζε ο Φανούρης,
  παλιότερα συνέθλιβαν τον καρπό σε ληνούς, σε επικλινείς πέτρινες πλάκες δηλαδή.
  Στην Κρήτη μάλιστα, τοποθετούσαν τις ελιές σε ένα λάκκο και ξέρετε τι έκαναν;
  τις έβρεχαν με βραστό νερό για δύο ημέρες και στη συνέχεια,
  πατούσαν τις ελιές επάνω στον ληνό φορώντας ξυλοπάπουτσα,
  κι εσείς κουραστήκατε κιόλας; συνέχισε βραχνά ο Φανούρης,
προσπαθώντας να ενθαρρύνει τους βοηθούς του.
- Άντε, συνεχίστε και σε λίγο θα δούμε το πρωτόλαδο να βγαίνει!

Και ναι, αυτό και έγινε..
Το λάδι άρχισε να ρέει , στην αρχή δειλά, μα ύστερα με βιάση,
να ρέει χωρίς σταματημό, διάφανο και λαμπερό..

Στον μικρό νταβά, πάνω στο τραπέζι, ήταν το ζυμωτό ψωμί κομμένο σε φέτες.
Εκείνος ο γέροντας, πήρε μία φέτα, την πέρασε γρήγορα κάτω από το λάδι που έρεε,
την έφερε στο στόμα, δοκίμασε.
Κούνησε σιωπηλός το κεφάλι, ικανοποιημένος.
Ύστερα, με τα ροζιασμένα χέρια, κέρασε τους υπόλοιπους.
Ιεροτελεστία απαραίτητη για να συνεχιστεί η λαδιά.

Και λίγο πιο πέρα, όσο έλαμπε το λάδι καθώς το χάιδευε το φως του παραθύρου,
άλλο τόσο ίσως και περισσότερο έλαμπε το βλέμμα του Φανούρη.
Από σεβασμό προς αυτήν.
Όταν από τότε, σαν πάγκυφος ελαία, συμβόλιζε την ψυχή μιας πόλης.
Όταν, σαν ιερός κότινος,
συμβόλιζε την τιμητική διάκριση σε αθλητικούς και καλλιτεχνικούς αγώνες.

Όταν, σαν δώρο των θεών, θα συμβολίζει αιώνια, την ειρήνη επί της γης…



                                                                               Ηλίας Μπουντούρης

 

<< Πίσω στην προηγούμενη σελίδα