iliasbountouris

Τα γραπτά του

    /         /         /    

Ο Ιανουάριος

Ο Ιανουάριος

 

 

Τι παράξενη ιδέα, ήταν κι αυτή που είχε φέτος ο άι Βασίλης..

Να σηκωθεί, λέει, από την μαλακιά λευκή πολυθρόνα,
να βγει από το παραμυθένιο σπίτι του,
να κατέβει και από τον απρόσιτο, χιονισμένο λόφο και…
να κάνει κάτι που, τόσες εκατοντάδες χρόνια σαν άι Βασίλης, δεν είχε ξανακάνει.
Να περπατήσει ανάμεσα στους ανθρώπους!
Όμως, όχι σαν άι Βασίλης, όχι, όχι.
Αλλά σαν απλός άνθρωπος..
Δεν σκόπευε  να τον αναγνωρίσουν, είχε, βλέπετε, το σχέδιό του.
Ήθελε, για πρώτη φορά, να δει με τα ίδια του τα μάτια και να ακούσει με τα ίδια του τα αυτιά,
αν οι άνθρωποι εκεί κάτω, ήταν ευχαριστημένοι από τα δώρα του..
Μα, να μην του έχει έρθει ξανά ποτέ αυτή η επιθυμία…
Άρχισε ευθύς να ψάχνει για ρούχα.
Δεν μπορούσε δα, να κατέβει στον κόσμο έτσι ντυμένος, θα τον γνώριζαν στα σίγουρα.
Στην αρχή, είπε να βάλει τα πρώτα - πρώτα του ρούχα,
εκείνα δηλαδή που φορούσε σαν δεσπότης Καισαρείας,
τότε που ζούσε στην Καππαδοκία, που ήταν ψηλός, λιγνός, με μαύρα γένια
και που, γραμματισμένος, τριγυρνούσε ανάμεσα στους ανθρώπους με ένα ραβδί,
ραβδί σχεδόν μαγικό,
προσφέροντας απλόχερα, όχι δώρα από κανέναν μεγάλο σάκκο
αλλά την καλή κουβέντα, την γνώση και την ευλογία του.
Ανοίγοντας όμως την ντουλάπα, βρήκε τα ρούχα σκοροφαγωμένα..
Σκέφτηκε τότε, να ντυθεί με αυτά που φόραγε από τον 12ο αιώνα και μετά,
σαν Sinter Claas, στην Ολλανδία και στις άλλες Κάτω Χώρες,
όταν ήταν προστάτης των ναυτικών, των εμπόρων και των παιδιών
αλλά, τι κρίμα, ήταν πια τσαλακωμένα.

- Και δεν φορώ την στολή που είχα σαν Santa Claus, τον 19ο αιώνα, στην Βρεταννία
  ή και του Father Christmas, λίγο αργότερα στην Αμερική, αναρωτήθηκε,
όμως, δεν κατάφερε να βρει τις αγκράφες από τα παπούτσια της πρώτης
και για την δεύτερη, ούτε λόγος, είχε παραπαχύνει, δεν του χώραγε.

- Καλά, πώς δεν το σκέφτηκα, θα μεταμφιεστώ!
  Όπως κάνουν τέτοιες μέρες άλλωστε  και σε κάποιες περιοχές μιας μακρινής χώρας, της Ελλάδας,
  να, στην Κοζάνη και στη Σιάτιστα με τα ‘’Μπουμπουσάρια’’,
  στο Σουφλί, στα Γρεβενά, στην Καστοριά και στην Ελασσόνα με τα ‘’Ρογκατσάρια’’,
  στον Πόντο με τους ‘’Μωμόγερους’’
  και, με τους ‘’Αράπηδες’’, στην Δράμα και την Καβάλα.

- Χμμ, κοντοστάθηκε, έτσι όμως ίσως προδοθώ, θα με τραβήξουν οπωσδήποτε στο χορό,
  αυτοί εκεί δεν αστειεύονται, χορεύουν συνέχεια,
  άσε καλύτερα, γιατί τα έχω παραπανίσια και τα κιλά και τα χρόνια.
  Θα ντυθώ σαν κανονικός άνθρωπος, να αυτό θα κάνω
και ανοίγει πάλι την ντουλάπα.

- Για δες, που με καθημερινά ρούχα, δεν μοιάζω καθόλου με άγιο ...τελικά,
μουρμούρισε απορημένος.
Και ξεκίνησε.

Ταξίδι μεγάλο έκανε ο άι Βασίλης.
Πολύ κόσμο γνώρισε.
Κρυφάκουσε, κρυφοκοίταξε, αναρωτήθηκε.
Ζητούσε να μάθει τι έχουν ανάγκη οι άνθρωποι, αν είναι ικανοποιημένοι.
Κι αν όχι, τι είναι αυτό που τους λείπει περισσότερο.
Μην ήταν τα χρήματα ή μήπως η τροφή, τα ρούχα, τα λούσα..;

Και προβληματίστηκε ο άγιος.

Ναι, είδε πολλούς που περίμεναν χρήματα.
Από τα ρωμαϊκά και βυζαντινά χρόνια ακόμη,
όταν οι ύπατοι ξεκινώντας την θητεία τους, τις Καλένδες του πρώτου μήνα,
διέσχιζαν σε πομπή τους δρόμους και σκόρπιζαν νομίσματα.
Και ύστερα τα παιδιά, που από τότε, ξεκίνησαν να λένε τα κάλαντα.
Είδε και πολλούς, που αντάλλασσαν δώρα, εντάξει.
Όμως ένιωθε, πως δεν ήταν αυτά όλα που ήθελαν περισσότερο οι άνθρωποι.
Δεν μπορούσε ωστόσο να διακρίνει τι επιθυμούσαν κατά βάθος..

- Θα προσπαθήσω πάλι, είπε.
  Τώρα όμως, θα παρακολουθήσω τα ήθη των ημερών, τα έθιμα, τον αναστεναγμό τους.
  Θα ακούσω επίσης, τις ευχές που χαρίζουν
  και θα παρατηρήσω την λάμψη στα μάτια όσων τις δέχονται.

Και αυτή τη φορά, είδε άλλα ο άγιος.

Σε μερικούς τόπους,  είδε να κάνουν ποδαρικό στα σπίτια τους,
συνήθως ο νοικοκύρης ή το πρωτότοκο παιδί.
Αρκετά συχνά δε, αυτό είχε και ένα τελετουργικό στοιχείο,
ας πούμε στην Αμοργό, αυτός που κάνει το ποδαρικό,
για τρεις φορές μπαίνει στο σπίτι κάνοντας 2 βήματα και φωνάζοντας ‘’μέσα καλό!’’.
και μετά, κάνει 3 βήματα πίσω, φωνάζοντας ‘’κι όξω κακό!’’.
Τέλος, μπαίνοντας, σπάει κι ένα ρόδι για να σκορπίσουν τα σπυριά.
Αλλού, τρώνε και μια δαχτυλιά μέλι, για να είναι γλυκός όλος ο χρόνος.
Στην Αράχοβα πάλι, μαζί με το ρόδι, κρατούν και μία πέτρα
που την έχουν αφήσει όλη τη νύχτα κάτω από τα αστέρια
και όταν τα πετούν στο πάτωμα, φωνάζουν: ‘’σαν το λιθάρι γεροί και σαν το ρόιδι γεμάτοι!’’.
Κάπου αλλού, πρωί - πρωί, χωρίς να πρέπει να μιλήσουν στο δρόμο σε κανέναν,
έπαιρναν από την πηγή το ‘’αμίλητο νερό’’, το έφερναν στο σπίτι κι εκεί,
έπλεναν με αυτό το πρόσωπό τους και ράντιζαν τα δωμάτια,
κάνοντας την ευχή: ‘’όπως τρέχει το νερό, έτσι να τρέχουν και τα καλά στο σπίτι’’.
Κι αλλού, κρεμούν στην εξώπορτα του σπιτιού  ένα αγριοκρέμμυδο  για καλή τύχη.
Και σε πολλά μέρη, από τα αρχαία χρόνια, σε άρτο, γλυκά ή πίτες,
έβαζαν ένα νόμισμα για να τύχει στον τυχερό.

Όμως, τελικά, θέλησε να δει και την καθημερινότητά τους.
Και, αλίμονο, με λίγο πιο προσεκτική ματιά.
Και είδε.
Πως την ίδια στιγμή,
σχεδόν κάθε σκέψη τους και σχεδόν κάθε πράξη τους,
έκρυβε ανασφάλεια, αγωνία και καημό.
Και αρκετά συχνά, ομίχλη, καταχνιά και αντάρα.
Ενίοτε δε, μικρότητα, ιδιοτέλεια και προδοσία…


Και δεν χρειαζόταν να δει άλλα, είχε πια καταλάβει ο άγιος.

Ήταν κάτι διαφορετικό αυτό που πρόσμεναν οι άνθρωποι.
Κάτι για το οποίο έψαχναν συνέχεια και συνέχεια.
Μοχθούσαν για κάτι καινούριο μα, να έχει δομηθεί από την σταθερότητα του ..παλιού τους.
Μοχθούσαν για κάτι φωτεινό  μα, να αντλεί φως από τις ..σκιές τους.
Μοχθούσαν για κάτι καλό μα, να αγκαλιάζει στοργικά και το ..κακό τους.

- Θα τους δώσω αυτό που ζητούν! είπε γενναιόδωρα ο άγιος Βασίλης.
  Θα τους δώσω μία νέα αρχή, έτσι όπως εκείνοι την αντέχουν!
  Θα τους δώσω κάτι ίσως θαμπό που, αν θελήσουν, θα το κάνουν να λάμπει!
  Που, για όσο το προσμένουν, θα αισιοδοξούν, θα ελπίζουν και θα προχωρούν!
  Που θα μπορούν πάλι και πάλι και πάλι και πάλι από την αρχή,
  να πιστεύουν σε αυτό!

  Τον  Ι α ν ο υ ά ρ ι ο …


 

                                                      Ηλίας Μπουντούρης




Πηγές

- Νικόλαος Πολίτης – Λαογράφος, Ακαδημαϊκός (1852-1921)
  Παραδόσεις μέρος β’  (1904)
- Γεώργιος Φλωρόφσκυ – Ρώσος Θεολόγος, Φιλόσοφος (1893-1979)
  Βυζαντινοί ασκητικοί και πνευματικοί Πατέρες, Μτφ. Παναγιώτη Κ. Πάλλη - Εκδόσεις Πουρναρά (1993)
- Σπυρίδων Τρωιάνος - Κοσμήτορας της Νομικής Σχολής, Ερευνητής (1933-)
  Το έργο των Τριών Ιεραρχών στον νομικό βίο του Βυζαντίου – Εκδόσεις Πλάτων (2003)
- Γεώργιος Μέγας – Φιλόλογος, Λαογράφος (1893-1976)
  Ελληνικαί Εορταί (1956)
- Γεώργιος Αικατερινίδης – Ερευνητής, Λαογράφος
  Μεταμφιέσεις Δωδεκαημέρου εις τον Βορειοελλαδικόν χώρον (1976)
- Δημήτριος Λουκάτος – Ανθρωπολόγος, Λαογράφος (1908-2003)
  Συμπληρωματικά του Χειμώνα και της Άνοιξης – Εκδ. Φιλιππότη (1985)






ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ





Θεματικός Ξενώνας - Νήσος Λίμνης Ιωαννίνων







 

<< Πίσω στην προηγούμενη σελίδα