iliasbountouris

Τα γραπτά του

    /         /         /    

Ο Κλήδονας

Ο Κλήδονας




Εκτός από πολύ δημοφιλές, είναι και κάπως παράξενο Έθιμο το αυριανό.
Μα κι ένα από τα ωραιότερα της χρονιάς.
Το Έθιμο του Κλήδονα.
Με την πρώτη καταγραφή του να μας έρχεται από τους βυζαντινούς χρόνους.
Σίγουρα ωστόσο έχει ρίζες στην αρχαιότητα,
μιας και η λέξη «κλήδων» αναφέρεται από τον ίδιο τον Όμηρο
για να περιγράψει εκείνον τον ήχο που θεωρείτο πρόγνωση,
αυτόν δηλαδή που προμήνυε κάτι, που μπορούσε να αποτελεί μία προφητεία.
Κάπως έτσι τελικά και με το Έθιμο, αφού, κατά την διάρκειά του,
φανερώνεται στις άγαμες κοπέλες, τι άλλο, το όνομα του μελλοντικού συζύγου..

Για να το δούμε όμως λίγο καλύτερα.

Κάθε Ιούνιο λοιπόν, σαν σήμερα, την παραμονή του αϊ – Γιαννιού,
συγκεντρώνονται σε ένα από τα σπίτια του χωριού όλες οι ανύπανδρες κοπέλες.
Εκεί επιλέγουν μία από όλες και την «βαπτίζουν» Μαρία.
Την στέλνουν μάλιστα και στην πηγή να φέρει το «αμίλητο νερό»,
να φέρει δηλαδή νερό χωρίς να μιλήσει καθόλου στην διαδρομή.
Το νερό στη συνέχεια, το αδειάζουν σε ένα πήλινο δοχείο.
Αμέσως μετά, ρίχνει η κάθε μία στο δοχείο από ένα πολύτιμο προσωπικό της αντικείμενο,
σε κάποια μέρη αυτό το αντικείμενο, ονομάζεται και «ριζικάρι».
Για να …κλειδώσουν έπειτα το δοχείο, το σκεπάζουν με ένα κόκκινο πανί,
στη συνέχεια δε, το βγάζουν έξω, κάτω από τα άστρα για να «ξαστριστεί»,
ενώ παράλληλα τραγουδούν:

«Κλειδώνουμε τον κλήδονα με τ' Αγιαννιού τη χάρη,
κι όποια 'χει καλό ριζικό να δώσει να τον πάρει».

Κι ύστερα φεύγουν βιαστικές,
μήπως και προλάβουν να δουν στον ύπνο τους τον άνδρα που θα παντρευτούν,
ενώ στο χωριό, οι υπόλοιποι, πηδούν τις γνωστές σε όλους μας φωτιές.
Την επόμενη ημέρα, πριν ανατείλει ο ήλιος, η «Μαρία» επανατοποθετεί το δοχείο στο σπίτι.
Προς το απόγευμα μαζεύονται πάλι όλες οι ανύπανδρες,
όμως τώρα παρευρίσκονται και άλλοι χωριανοί,
γιατί σε αυτό που θα ακολουθήσει χρειάζονται και …μάρτυρες.
Ξεσκεπάζει τώρα η «Μαρία» τον Κλήδονα ενώ τραγουδά:

«Ανοίγουμε τον κλήδονα με τ' Αγιαννιού την χάρη,
και όποια έχει καλό ριζικό σήμερα να το πάρει».

Και τι κάνει μετά..;
Αρχίζει να βγάζει από το δοχείο τα «ριζικάρια» της κάθε κοπέλας
και την ίδια στιγμή απαγγέλλει στιχάκια από ημερολόγια ή από τραγούδια.
Τότε οι υπόλοιποι, ερμηνεύουν τα στιχάκια,
προσπαθώντας να προβλέψουν το μέλλον της κοπέλας.
Αυτό συνεχίζεται ως τη δύση του ήλιου, μέχρι να βρεθούν οι προφητείες για όλες.
Ύστερα το κάθε ανύπανδρο κορίτσι, βάζει μία γουλιά στο στόμα από το «αμίλητο νερό»,
και στέκεται μπροστά σε ένα ανοιχτό παραθύρι
ώσπου να ακούσει απ΄έξω το πρώτο ανδρικό όνομα.
Αυτό λένε πως θα είναι και το όνομα του συζύγου της..

Ε, και μετά από αυτό, ξεκινά στο χωριό γλέντι μεγάλο.

 

                                                                     Ηλίας Μπουντούρης

<< Πίσω στην προηγούμενη σελίδα