iliasbountouris

Τα γραπτά του

    /         /         /    

Συνέντευξη σε polispost.com

Συνέντευξη σε polispost.com








Εικαστικός, ζωγράφος, Σύμβουλος Πολιτιστικής Διαχείρισης, Ερευνητής - Μελετητής - Αρθρογράφος.
Είστε λίγο απ΄ όλα ή ένα σε όλα;

 

Σας φαίνονται πολλά αυτά που ασχολούμαι..;
Κι όμως, δεν είναι.
Άλλωστε, η ενασχόληση με ένα μόνο αντικείμενο δεν είναι κάπως «άχρωμη»;
Και, θαρρώ, μονότονη. Συνεπώς και βαρετή. Και σίγουρα.. λιγοστή.
Για σκεφτείτε, να περάσει η ζωή μας όλη, έχοντας κάνει ένα και μοναδικό πράγμα.
Ενδεχομένως να έχουμε μάθει να το κάνουμε τέλεια, καλό για εκείνο, δεν λέω, όμως…
για εμάς, τι καταφέραμε αλήθεια..;
Αν είμαστε δημιουργικοί και με κάποιες δεξιότητες, πολύ φοβάμαι, πως θα έχουμε αδικηθεί.
Πόσο μάλλον αν κάποιος είναι καλλιτέχνης και ζει σε ένα περιβάλλον
που τα ερεθίσματα είναι τόσα πολλά.
 

Αν ήταν να κρατήσετε μία ιδιότητα, ποια θα ήταν;


Θα προσδιόριζα την επαγγελματική μου δραστηριότητα,
καταμερίζοντάς την σε 2 ενότητες.
Οι οποίες, στην περίπτωσή μου, λειτουργούν αλληλοεξαρτώμενες.
Σε αρκετές περιπτώσεις δε, η μία από την άλλη, έλκουν και… δικαιώματα.
Στις Τέχνες και στον Πολιτισμό.
Στην 1η ενότητα, θα τοποθετούσα τα εικαστικά
και κυρίως την ζωγραφική, την διακοσμητική και την σκηνογραφία.
Η μακρά διαδρομή και η εμπειρία μου σε αυτά, νομίζω, είναι και ο λόγος που,
κάποιοι πολυχώροι μου έχουν προσφέρει τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή.
Από την 2η ενότητα, θα ξεχώριζα την έρευνα και τις μελέτες που έχω κάνει,
σχετικά με την καταγραφή των ιδιαίτερων πολιτισμικών στοιχείων ενός τόπου,
καθώς υποστηρίζω πως η ανάδειξη αυτών των στοιχείων,
μπορεί να αποτελέσει σαφώς καθοριστικό αίτιο
για την προβολή και την ανάπτυξη αυτών των τόπων.
Μάλλον η γνώση αυτή που διαθέτω, παρακινεί πολλούς Δήμους, Συλλόγους και ιδιώτες
να μου αναθέσουν την ανάδειξη του τοπικού τους πολιτισμού
ή την αξιοποίηση ενός Μουσείου ή την μετατροπή ιστορικών κτηρίων σε χώρο πολιτισμού
ή και την δημιουργία Θεματικών Πάρκων,
όπως επίσης την εκπόνηση εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων για παιδιά
αλλά και τις συμβουλευτικές υπηρεσίες σε θέματα πολιτιστικής διαχείρισης.
Από όλα αυτά στη συνέχεια,
και από την ανάγκη του κόσμου να έρθει πιο κοντά στις τέχνες και στον πολιτισμό,
προέκυψαν τα άρθρα στις εφημερίδες και σε διάφορα ΜΜΕ,
Όπως επίσης και τα αφηγήματα που άπτονται ιστορικών και λαογραφικών θεμάτων.
Το ότι μπορώ να μεταδίδω τη γνώση, με συναρπάζει.
Νιώθω πως σε λίγα χρόνια, θα κρατήσω αυτήν μόνο την ιδιότητα.
Τώρα που το σκέφτομαι, ίσως και του Σύμβουλου Πολιτιστικής Διαχείρισης.


Σε κάθε μορφή τέχνης με την οποία ασχολείστε ή σε οποιαδήποτε πολιτιστική δράση,
τι είναι αυτό που σας καθοδηγεί, η έμπνευση ή ο προβληματισμός;

 

Θα ήθελα να απαντήσω «ο προβληματισμός», αυτό ίσως θα ήθελε κι ο κόσμος να διαβάσει,
όμως όχι, συνήθως με καθοδηγεί η έμπνευση.
Σύμφωνοι, πολύ συχνά, προβληματίζομαι με την απόσταση που χωρίζει τον σύγχρονο Έλληνα
από πολλές μορφές τέχνης και από το ευγενές πολιτιστικό προϊόν αυτής της χώρας.
Όταν συμβαίνει αυτό, συλλαμβάνω τον εαυτό μου να οραματίζεται
ή και να οργανώνει δράσεις που θα το ανατρέψουν.
Ωστόσο η δυσκολία, ξέρετε, είναι στο να μετατρέψεις την ιδέα που έχεις,
σε υλοποιήσιμο και στη συνέχεια σε στοιχειωδώς κερδοφόρο project,
χωρίς αυτό να αδικήσει την έμπνευση ή να συρρικνώσει τη δημιουργικότητα.
Και αυτό, στην τέχνη και στον πολιτισμό, τουλάχιστον σε αυτόν τον τόπο,
είναι εμφανώς δυσκολότερο.



Είναι σημαντικό για σας το αισθητικό αποτέλεσμα ενός έργου
ή το μήνυμα που πιθανόν μπορεί να εκφραστεί μέσα από αυτό;

 

Πάντα πίστευα πως, για να ωφεληθεί όποιος αντικρίζει, ακούει ή διαβάζει ένα τέχνεργο,
εκείνο, εκτός από την σωστή δομή και ισορροπία, που τα θεωρώ θεμελιώδη,
θα πρέπει να διαθέτει και κάλλος και συμβολισμό και μήνυμα.
Αυτά τα τρία στοιχεία θα πρέπει να συνεργάζονται
και να περιέχονται σε όποια δοσολογία κρίνει ο παραγωγός του έργου.
Αν είναι και χρηστικό, όπως επέμενε ο Τσαρούχης, ή αν παρέχει και κάποια γνώση,
ασφαλώς, ακόμη καλύτερα.
Ωστόσο, αν τελικά αυτό δεν μας «βγαίνει», τότε ο δημιουργός θα πρέπει να θυμάται πως,
αν έχει μόνο μία από τις παραπάνω ιδιότητες, τότε το έργο δεν μπορεί να «σταθεί»,
παρά μόνο κι αν αυτή η μία, είναι το κάλλος και η αισθητική.
Αν ικανοποιεί δηλαδή την έμφυτη λαχτάρα που έχει ο άνθρωπος για την ωραιότητα.


Η τέχνη έχει τη δύναμη να εκφράζει έναν διαφορετικό τρόπο ζωής
που πολλές φορές λείπει απ’ την κοινωνία,
ενώ παράλληλα να αποτελεί έναυσμα για έναν διαφορετικό τρόπο σκέψης
και οι ενέργειές σας δείχνουν ότι θέλετε να συμβάλλετε στην ανάπτυξη
ενός καλύτερου πολιτιστικού τρόπου ζωής.
Ανταποκρίνεται η κοινωνία σε αυτό;


Από την εμφάνισή του σε αυτόν τον κόσμο,
η τέχνη ήταν συνυφασμένη με τις καθημερινές δραστηριότητες του ανθρώπου.
Στο επίπεδο βέβαια που, λόγω συνθηκών, αυτό ήταν κάθε φορά επιτρεπτό
και αρκεί να είχε τακτοποιήσει κάπως την διαβίωσή του.
Μιλάμε επομένως για μία ανάγκη του ανθρώπου και μάλιστα όχι ήσσονος σημασίας.
Φρονώ όμως, όσο κι αν αυτό δεν μας αρέσει, πως η τέχνη είναι αδύναμη για κάτι περισσότερο.
Θα ανταποκριθεί και θα μορφοποιήσει ως εκεί που της αναλογεί, όχι παραπάνω.
Αν και βέβαια, αυτό είναι ήδη πολύ.
Λίγο πιο ποιητικά θα έλεγα ότι, και για τον δημιουργό και για τον αποδέκτη,
εξομολογητήριο η τέχνη,
εισέρχεσαι αμαρτωλός, ξαλαφρωμένος βγαίνεις..


Υπάρχουν κάποιοι καλλιτέχνες που σας επηρέασαν
και στάθηκαν αφορμή για την ενασχόλησή σας με την τέχνη;


Αλίμονο, πώς αλλιώς.. Και ευτυχώς που έγινε έτσι.
Και με ποικίλους τρόπους.
Και, ξέρετε, υπήρξαν η επήρεια και η αιτία όχι μόνο για την ενασχόληση
μα κυρίως για την διατήρηση του ενδιαφέροντός μου.
Και δεν είναι ανάγκη να εκπροσωπούν τον χώρο της δικής μου μόνο τέχνης,
μπορεί να προέρχονται και από τον χώρο του θεάτρου, της μουσικής ή της ποίησης.
Οπωσδήποτε όμως, για να τους αναφέρω, ή δεν μας φτάσει ο χώρος ή θα αδικήσω πολλούς.
 

Τελευταία παρουσιάζονται αρκετές συλλογικές καλλιτεχνικές πρωτοβουλίες.
Πιστεύετε ότι είναι καλό αυτό για τον καλλιτέχνη και το κοινό
ή θα πρέπει ο καλλιτέχνης να εκφράζεται και να δρα  αυτόνομα και ανεξάρτητα;

 

Συμφωνώ με τις συλλογικές κινήσεις και για αυτό συνήθως τις βοηθώ.
Είναι ωφέλιμες και για τους καλλιτέχνες και για το κοινό, για έναν σπουδαίο λόγο.
Διότι και οι μεν και οι δε, βιώνουν την καρποφόρα διαδικασία της σύγκρισης.
Για να μην αναφέρω και την, εξ αυτού, μοναδική ευκαιρία που έχουν αμφότεροι,
να διακρίνουν τα ρεύματα της κοινωνίας.
Έχοντας την βοήθεια αυτών και ανεξάρτητα από τις αιτιάσεις,
η διαδρομή του καλλιτέχνη στη συνέχεια, θα πρέπει να είναι μοναχική.
Μόνο έτσι εκείνος θα καταφέρει να μαζεύει τις δυνάμεις του, να αυτοακυρώνεται
και, τελικά, να αυτοπροσδιορίζεται εκ νέου και να καθορίζει πάλι και πάλι και πάλι,
το ίχνος που θέλει να αφήσει.
Και αυτό πονάει κάπως, αφού θα πρέπει να γίνεται δια βίου…

 

Μήπως τελικά «παράγουμε» περισσότερο πολιτισμό από όσο χρειαζόμαστε
ή από όσο μπορούμε να «καταναλώσουμε»;

 

Ο πολιτισμός είναι τροφή και ως τέτοια πρέπει να τον διαχειριζόμαστε.
Όσο υπάρχει η ανάγκη, όσο υπάρχει η αιώνια «πείνα» για αυτόν, τόσο αυτός θα παράγεται.
Επίσης, για να …ανοίξουμε όλο το παράθυρο,
ο πολιτισμός δεν είναι μόνο για κατανάλωση, είναι και ένα τουριστικό πλεονέκτημα.
Ένα πλεονέκτημα τέτοιο, που, όσοι λαοί επέτυχαν να το εμπορευτούν επαρκώς
(και ο δικός μας, δυστυχώς, δεν ανήκει σε αυτούς),
προσέδωσαν μία ενδιαφέρουσα, σε πολλές δε περιπτώσεις εξαιρετικά υψηλή,
προστιθέμενη αξία στο τουριστικό προϊόν τους.
 

Τι λείπει περισσότερο από τα πολιτιστικά δρώμενα και έργα,
μεγαλύτερος επαγγελματισμός, αυξημένες κρατικές δομές, άνθρωποι με ευαισθησία και γνώση
ή θερμή ανταπόκριση από το κοινό;

 

Όλα αυτά που εύστοχα περιγράψατε, ναι, λείπουν στην Ελλάδα.
Και μάλιστα σε εμφανώς υψηλά ποσοστά.
Αλλά γιατί; Διότι - λυπηρό, το ξέρω - κυριαρχεί το εξής:
Η αδυναμία μορφοποίησης της πολιτιστικής μας συνείδησης.
Η πολιτιστική παιδεία.
Αν αυτό ενισχυθεί, θα διαπιστώσουμε όλοι πως η ανεπάρκεια σε όλα όσα αναφέρατε,
σε μεγάλο βαθμό θα αποκατασταθεί.
 

Κατά πόσο η πολιτεία και συγκεκριμένα το Υπουργείο Πολιτισμού
θα έπρεπε να σχεδιάσει μια σταθερή πολιτική απέναντι στα εικαστικά δρώμενα,
κατά τον τρόπο που το κάνει με το θέατρο και τη μουσική;

 

Ποιός δεν το ξέρει, στην Ελλάδα και όχι μόνο, οι εικαστικές πρωτοβουλίες αδικούνται.
Ίσως και επειδή, στις κοινότητες των εικαστικών,
δεν υπάρχουν συλλογικές δομές για να διεκδικήσουν ωφελήματα.
Για να μην πω κι ότι ανάμεσα στους εικαστικούς, δείχνει το πιο τρομακτικό του πρόσωπο
και το τέρας που έχει ακρωτηριάσει ετούτον τον λαό, αυτή, η αιώνια διχόνοια.
Ναι λοιπόν, θεωρώ πως, αφού έτσι κι αλλιώς η πολιτεία αναπτύσσει ενισχυτική πολιτική
απέναντι σε άλλες μορφές τέχνης και κυρίως στο θέατρο και στον κινηματογράφο,
αυτή θα έπρεπε να εφαρμόζεται και για τα εικαστικά δρώμενα
και όχι μόνο σε επίπεδο Πινακοθήκης.


Είναι σωστό, οι τέχνες, τα γράμματα και ο πολιτισμός να χρηματοδοτούνται;
 

Πρέπει επιτέλους στα καλλιτεχνικά και στα πολιτιστικά,
να μάθουμε να κάνουμε σχέδια που θα έχουν κατά το ελάχιστο βιώσιμη προοπτική
και όχι να περιμένουμε σαν επαίτες την κάθε ενίσχυση.
Σχέδια τέτοια, που θα μπορούν να βγάλουν τα έξοδά μας καθώς και να συντηρήσουν,
όχι μόνο τη φήμη μας, μα και την καθημερινότητα.
Που θα ικανοποιήσουν όχι μόνο την ανάγκη για προβολή μα και την ανάγκη για επιβίωση.
Συμπερασματικά, άνθρωποι και φορείς που ασχολούνται με τέχνες, γράμματα και πολιτισμό,
πρέπει να αναπτύξουν υγιείς και βιώσιμες μεθόδους παραγωγής του έργου τους,
διότι το φαινόμενο με την «παράταση ζωής» καλλιτεχνικών σχημάτων ή πολιτιστικών φορέων
χάρη μόνο στις κάθε μορφής επιχορηγήσεις, κάθε άλλο παρά υγιές είναι.
Αρκετοί βέβαια με μέμφονται που επέμεινα και δεν αποδέχτηκα ως τώρα ποτέ
τη θέση του εξωκοινοβουλευτικού Υπουργού Πολιτισμού,
όπως αυτή μου προτάθηκε 3 φορές τα τελευταία χρόνια από διάφορα κόμματα,
προκειμένου να αναπτύξω και να εφαρμόσω αυτές τις …προχωρημένες απόψεις μου
(και χωρίς μάλιστα πολιτικό κόστος αφού είναι γνωστό πως δεν ανήκω σε κανένα κόμμα).
Ωστόσο, πεποίθησή μου είναι, πως αυτά τα πόστα πρέπει να τα στελεχώνουν επαγγελματίες
που, αφού πρώτα το έχουν σπουδάσει το θέμα, να έχουν ύστερα δοκιμαστεί επαγγελματικά,
τουλάχιστον στη διοίκηση επιχειρήσεων αλλιώς στη διαχείριση πολιτισμικών μονάδων
και όχι άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών που ενδεχομένως να είναι επιτυχημένοι.
 

Πείτε μας λίγα λόγια για τις δράσεις σας,
Μουσείο Ελληνικής Λαογραφίας, Χρυσαλίδα, Πολιτιστικό Πάρκο κλπ.
Σίγουρα αντιμετωπίσατε αρκετές δυσκολίες στην εκτέλεσή τους.
Σας πτόησαν ή τις  θεωρήσατε ως πρόκληση; Είστε ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα;

 

Λιγοψύχησα αρκετές φορές, δεν τίθεται θέμα.
Αλλά ο δρόμος είχε ανοιχτεί και έπρεπε να προχωρήσω.
Και τους τρεις φορείς που αναφέρατε μα και όποιο άλλο δημιούργημά μου,
τα νιώθω σαν παιδιά μου.
Και τα παιδιά μου, έχω μάθει να τα κρατώ από το χέρι και να προχωράμε.
Να τα προστατεύω, να τα βοηθώ, να τα διδάσκω, να τα καθοδηγώ.
Κάπου - κάπου να τα μαλώνω, να τα επιβραβεύω ή να τα καμαρώνω από μακριά.
Άλλες φορές πάλι, να κοντοστέκομαι, να ζυγιέμαι και να επαναπροσδιορίζω τη στάση μου.
Όμως ύστερα, να ξεκινάμε και πάλι.
Ειδικά με τη ΧΡΥΣΑΛΙΔΑ, που επιτελεί ένα σπουδαίο έργο
στη Μελέτη, στην Καταγραφή, στη Διατήρηση και στην Ανάπτυξη
της Περιβαλλοντικής, της Ιστορικής και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Θεωρώ πάντως, πως κάθε δράση μου αποδεικνύει απλά το αυτονόητο.
Ότι αν το πολιτιστικό προϊόν είναι υγιές, αποκτά την δική του δυναμική στην αγορά.


Σας ευχαριστώ

Η λ ί α ς   Μ π ο υ ν τ ο ύ ρ η ς



​δημοσιογράφος: Λίντα Τζουβάρα





<< Πίσω στην προηγούμενη σελίδα